Organizacja Harcerzy

Harcerze, obok zuchów i wędrowników, są jedną z trzech podstawowych gałęzi Organizacji Harcerzy Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej. Grupują chłopców w wieku od 11 do 15/16 lat, a więc od 5 klasy szkoły podstawowej, aż do końca gimnazjum. Oczywiście ramy te nie są absolutnie sztywne i zwłaszcza górna z nich, w zależności od współpracy z drużyną wędrowników, może ulegać zmianom. Jednak metoda, program i formy pracy, jakimi posługują się wychowawcy harcerzy, są dostosowane do specyfiki rozwoju psycho-fizycznego właśnie tej grupy wiekowej.

Wartownik na czatowni

Podstawową jednostką wychowawczą i organizacyjną jest drużyna harcerzy. Grupuje ona od kilkunastu do kilkudziesięciu (mniej więcej trzydziestu) harcerzy, a na czele jej stoi drużynowy. Drużynowym jest pełnoletni instruktor Związku, posiadający odpowiednie predyspozycje oraz przygotowanie pedagogiczne. Drużyna realizuje samodzielny program przygotowany przez drużynowego przy pomocy Rady Drużyny, oparty o ideały i metodę harcerską. Program taki jest zawarty w planie pracy, zatwierdzanym przez hufcowego, czyli doświadczonego instruktora, opiekującego się kilkoma drużynami.

Drużyna dzieli się na zastępy, które składają się z kilku harcerzy, a na czele których stoją zastępowi. Zastępowymi są przeważnie trochę starsi harcerze, którzy dzięki większemu doświadczeniu i odpowiedniemu przeszkoleniu stają się wodzami. Drużynowemu w pracy pomagają różni funkcyjni drużyny, np. przyboczni, kwatermistrz, skarbnik, itp. To właśnie oni wraz z zastępowymi tworzą Radę Drużyny. Oprócz zwykłych zastępów w drużynie działa zastęp zastępowych, który jest dla zastępowych nieustającą szkołą wodzowania, oraz miejscem, gdzie „nie muszą dawać, ale mogą brać”.

Podchody

Podstawową formą pracy drużyny są zbiórki zastępów. Odbywają się one co tydzień. Mogą one przybierać przeróżne formy. Od spotkań w harcówce, poprzez zbiórki w mieście, w terenie, aż po wycieczki i biwaki. Zbiórki drużyny odbywają się przeważnie raz lub dwa razy w miesiącu i podobnie jak zbiórki zastępów mogą przybierać najrozmaitsze formy, ograniczone jedynie pomysłowością drużynowego. Oczywiście prócz zbiórek drużyna pełni też służbę, czy uczestniczy w imprezach organizowanych przez jednostki nadrzędne – hufiec, czy chorągiew. Ukoronowaniem pracy śródrocznej są wyjazdy na zimowisko i obóz. One również mogą przybierać najrozmaitsze formy – obozy stałe, wędrowne, zgrupowania, itp.

Wszystkie formy pracy realizowane są zgodnie z metodą harcerską, a nadrzędnym ich celem jest wychowanie młodego człowieka. Jednym z najważniejszych środków wychowawczych jest system stopni harcerskich i powiązane z nim sprawności. To ich zdobywanie jest dla harcerzy motywacją do nieustannego rozwoju i pracy nad sobą. W drużynie harcerzy zdobywane są stopnie młodzika, wywiadowcy i ćwika. Następne – Harcerz Orli i Harcerz Rzeczypospolitej to etapy rozwoju wędrownika.

Apel mundurowy

Bardzo ważnym elementem pracy drużyny jest współpraca z rodzicami harcerzy i środowiskiem działania (szkołą, parafią, gminą, itp.), gdyż dopiero połączenie wysiłków wszystkich przynosi najlepsze efekty wychowawcze.

Wychowawcami młodych ludzi są instruktorzy, którzy w miarę swego rozwoju zdobywają stopnie przewodnika, podharcmistrza i harcmistrza. Instruktorem może zostać jedynie pełnoletni harcerz, posiadający odpowiednie przygotowanie merytoryczne – zarówno, jeśli chodzi o sferę pedagogiczną (psychologia, pedagogika, itp.) jak i o sferę organizacyjną (kreatywność, zarządzanie, stosunki interpersonalne, itp.). Przede wszystkim jednak instruktorzy dobierani są pod kątem osobistych przymiotów moralno-etycznych, gdyż ich najważniejszym narzędziem wychowawczym jest przykład własny. Stąd też wszyscy instruktorzy Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej pełnią swą służbę społecznie, nie pobierając żadnego wynagrodzenia, gdyż tylko wówczas mogą być wiarygodni dla swych druhów – harcerzy i instruktorów.

Źródło