Metoda Harcerska

Metoda harcerska służy wychowaniu młodych ludzi w myśl ideałów zawartych w Prawie i Przyrzeczeniu Harcerskim. Można ją obrazowo przedstawić na przykładzie „ręki metody”. I tak:

Obrzędowy kominek drużyny

Ramię tej ręki to świeże powietrze i życie na łonie przyrody, w bliskości z naturą, w której odnajdujemy piękno Bożego świata i potęgę jego miłości.
Dłoń, to symbol dobrowolności bycia harcerzem. Tylko ktoś, kto chce sam siebie zmieniać, jest w stanie tego dokonać. Z zewnątrz i „na siłę” jest to niewykonalne. Przyrzeczenie brzmi przecież – „…mam szczerą wolę…”.
Kciuk, to najważniejszy z wszystkich palców, tak, więc i to, co symbolizuje ma ogromną wagę w metodzie harcerskiej. Oznacza on system zastępowy, a więc podział na małe grupy kolegów – rówieśników i wysunięcie na ich czoło akceptowanych wodzów.
Palec wskazujący symbolizuje współzawodnictwo i współdziałanie. Ale jedno z drugim połączone. Stosowanie tylko współzawodnictwa, prowadzi do utraty ducha harcerskiego i niezdrowej rywalizacji, a rezygnacja z niego natomiast pozbawia chłopców tego, co w ich charakterze głęboko zakorzenione.

Drużyna na obozie

Palec środkowy symbolizuje wzajemność oddziaływania, to znaczy brak podziału na wychowawców i wychowanków. Wszyscy jesteśmy członkami jednego bractwa, w którym starsi zachęcają młodszych do doskonalenia się, sami nieustannie robiąc to samo.
Palec serdeczny to symbol pośredniości oddziaływania. Nie przez naukę (szkołę, wykłady, ględzenie), ale przez stawianie harcerzy w sytuacjach wymagających samodzielnego rozwiązywania problemów i przezwyciężania przeciwności losu.
Palec mały wreszcie to zasada stopniowania wymagań, trudności i odpowiedzialności.

Oczywiście metoda, to zbiór ogólnych zasad, ale każdemu drużynowemu potrzebne są konkretne sposoby oparte na zbiorze tych zasad. Sposoby te nazywamy narzędziami metodycznymi. Narzędzia metodyczne można podzielić na dwie grupy:

Techniki:

  • Socjotechniki – czyli techniki pracy z grupą: system zastępowy, rada drużyny, służby, itp.;
  • Psychotechniki – czyli techniki pracy z jednostką: stopnie, sprawności, zadania, próby, itp.;

Formy:

  • Zbiórka;
  • Gra;
  • Ognisko;
  • Wędrówka;
  • Biwak;
  • Obóz;

i wiele, wiele innych.

Metoda ta różni się w sposób zasadniczy od metod pracy Zuchów, czy Wędrowników, ponieważ dostosowana jest ściśle do wieku, a co za tym idzie potrzeb i zainteresowań młodych ludzi w określonym wieku, czyli harcerzy.
Bardzo ważne jest przełożenie metody na konkretny program. Program, na miarę potrzeb i możliwości każdej drużyny istniejącej w Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej. Tym zajmują się przede wszystkim drużynowi, przy pomocy hufcowych i komend chorągwi. Unika się natomiast programów centralnych, które ograniczają inwencję i spontaniczność drużynowych, a które narzucają odgórne cele i rozwiązania. Jeśli pojawiają się takowe (np. związane z wielkimi wydarzeniami – Jubileusz 2000 lat Chrześcijaństwa, Jubileusz Harcerstwa, itp.), to są one ramowymi propozycjami, których wypełnieniem i tak zająć się musi drużyna.

Źródło